LEDER
Lars Haltbrekken
Lederen i Naturvernforbundet er ingen prektigpetter med verdens beste miljøsamvittighet. Men han gjør mer for miljøet enn de fleste av oss.
20 >
TEMA
LAYOUT Vidar Eriksen vidar.eriksen@fagforbundet.no Telefon 23 06 44 69
Knut Erik Hermansen
knut.hermansen@fagforbundet.no Telefon 23 06 44 70
REPRO/TRYKK
Aktietrykkeriet AS
ANNONSER Lillian Lindberg lillian.lindberg@fagforbundet.no Telefon 23 06 44 46
Elektronisk materiell sendes til annonser@fagforbundet.no
Faks 23 06 44 07
KONTROLLERT OPPLAG 1. HALVÅR 2007: 302.387
www.fagbladet.no
BESØKSADRESSE
Keysers gt.15 Oslo
Badar i luksus
Den ekstreme veksten i privat rikdom i Noreg må samanliknast med eit ran. Dei siste ti åra har det vore ei dramatisk omfordeling av verdiar. Sidan 1997 har dei ti prosent rikaste teke frå alle andre og auka sin del av samfunnsinntektene med ufattelege 70 milliardar kroner årleg, og dei har no kontroll over ein tredel av samfunnsinntektene. Berre i 2005 hadde den rikaste tidelen ein realvekst i inntekta si på 30 prosent samanlikna med året før. Tala for den fattigaste tidelen var 1,2 prosent.
Om vi nyttar inntektene i fjor som grunnlag, vil det ta eit heilt arbeidsliv før ein hjelpepleiar eller ein brannkonstabel samla har fått ei arbeidsinntekt på ti millionar kroner. For ein toppleier med gjennomsnittsløn tek det berre seks år. Då har vi ikkje rekna med aksjeopsjonar og andre frynsegode.
«Borna til direktørane går ikkje lenger i same klasse som borna til vanlege folk.»
Når nær 500.000 nordmenn har fått ufattelege rikdommar mellom hendene, vert det særs synleg i samfunnet. Prangande villaer, hyttepalass, gigantiske fritidsbåtar, bilar i millionklassa og høgt champagneforbruk på dei hippaste resturantane utdjupar og syner den urettferdige ulikskapen. Borna til direktørane går ikkje lenger i same klasse som borna til vanlege folk. Dei kan velje dyre engelske privatskular. Dei satsar på private helsetenester, eldreomsorg og andre løysingar som berre dei har råd til.
Trass i at regjeringa har gjennomført ein storstilt snuoperasjon sidan 2005, manglar det mykje pengar til dei offentlege tenestene. Det er for få tilsette i barnehagane, i eldreomsorga og i skulefridtidsordninga. Det er altfor dårlege fritidstilbod for ungdom, sjukehusa slit og kommunane manglar 3,5 milliardar kroner årleg for å vedlikehalde og setje i stand nedslitne skular, barnehagar, sjukeheimar og andre kommunale eigedomar.
Sjølv med raudgrøn regjering i 2006 auka det private forbruket dobbelt så mykje som det offentlege. Skal det norske velferdssamfunnet bergast, må styresmaktene ta pengar frå dei rike. SV, Senterpartiet og nestleiaren i Arbeidarpartiet opnar for å gjere det gjennom å skjerpe skatten for dei rikaste og for middelklassa. Det er heilt naudsynt. Dei rike sin overdådige luksus er eit trugsmål mot heile samfunnssystemet.
JOHNNY DAUGSTAD ANSV. REDAKTØR
Nå haster det
Den ene skremselsrapporten etter den andre ramler ned på norske frokostbord gjennom eter og aviser. Hvordan kan Norge best bidra
når verden skal reddes fra klimakrisen?
8 >
Fagbladet 11/2007 > 3
Foto: Scanpix Foto: Erik M. Sundt
2007
fbaargang2007 fbseksjonSAM